Robots in de zorg

Robotsoftware bestaat meestal uit meerdere technische lagen. De apparaatsoftware communiceert met de beschikbare hardware. Zij verwerkt signalen van sensoren en stuurt ondersteunde onderdelen aan, zoals een scherm, luidspreker, camera of motor.

De gebruikersomgeving bepaalt hoe een bewoner, patiënt, bezoeker of medewerker met de robot werkt. Dit kan een touchscreen zijn met grote knoppen, een spraakgestuurde interface of een bedieningspaneel op een tablet. Welke invoermethode wordt gebruikt, hangt af van de gekozen hardware en vastgelegde functies.

Een zorgrobot kan digitale content tonen of afspelen. Denk aan tekst, afbeeldingen, muziek, video’s, vragen of een dagprogramma. Deze content kan vooraf op het apparaat worden geplaatst of via een beheeromgeving beschikbaar worden gemaakt.

Bij een beheersysteem kunnen bevoegde medewerkers onderdelen op afstand instellen. Zij kunnen bijvoorbeeld content selecteren, een activiteit klaarzetten, gebruikersprofielen beheren of een planning aanpassen. De robot haalt de beschikbare informatie vervolgens uit de technische omgeving op.

Sensoren maken het mogelijk om vastgelegde gebeurtenissen te herkennen. Een naderingssensor kan registreren dat iemand zich voor het apparaat bevindt. Een knop of touchscreen verwerkt een bewuste invoer van de gebruiker. De software koppelt deze signalen aan de functies die voor de robot zijn geprogrammeerd.

Bewegende robots kunnen daarnaast onderdelen bevatten voor navigatie en positiebepaling. De aansturing daarvan is afhankelijk van het hardwareplatform en de beschikbare technische interfaces. De robotsoftware verwerkt de informatie die deze onderdelen beschikbaar stellen.

Ook logging kan onderdeel zijn van de software. Technische gebeurtenissen, foutmeldingen en apparaatstatussen kunnen worden vastgelegd voor beheer en onderhoud. Welke gegevens worden geregistreerd en hoe lang ze beschikbaar blijven, wordt binnen de specificaties van de toepassing bepaald.

Bij robotica in de zorg spelen ook toegang en beveiliging een rol. Beheerfuncties kunnen worden afgeschermd met accounts en autorisaties. Wanneer de robot persoonsgegevens verwerkt, moet de technische inrichting aansluiten op de daarvoor vastgelegde eisen en het beoogde gebruik.

Robotsoftware kan worden aangepast aan verschillende typen hardware. De mogelijkheden worden begrensd door de sensoren, rekenkracht, besturingssoftware en interfaces van het gekozen apparaat. Daarom worden de ondersteunde functies per robotplatform technisch vastgelegd.

Een activiteitenrobot in een woonzorglocatie

Dagprogramma en digitale content via een touchscreen

Een woonzorglocatie wil een robot gebruiken voor het tonen van het dagelijkse activiteitenprogramma. De robot staat in een gemeenschappelijke ruimte en beschikt over een touchscreen, luidspreker en camera.

Op het startscherm staan de activiteiten die voor die dag beschikbaar zijn. Een gebruiker kan een onderdeel openen en krijgt vervolgens tekst, afbeeldingen of video te zien. De knoppen en navigatie zijn afgestemd op de vastgelegde schermindeling.

Medewerkers gebruiken een online beheeromgeving om het dagprogramma samen te stellen. Zij kiezen welke activiteiten zichtbaar zijn, voegen een tijdstip toe en selecteren de bijbehorende digitale content.

Een muziekactiviteit opent bijvoorbeeld een scherm met vooraf ingestelde afspeellijsten. Bij een fotomoment toont de robot een verzameling afbeeldingen. Voor een informatieonderdeel kan een video of korte presentatie worden klaargezet.

De robot kan op vastgelegde momenten een melding tonen of een geluid afspelen. De software gebruikt hiervoor de planning uit de beheeromgeving. Medewerkers bepalen welke melding verschijnt en wanneer deze wordt geactiveerd.

Wanneer videobellen onderdeel is van de toepassing, kan de camera worden gebruikt voor een gesprek met een vooraf geselecteerd contact. De software bevat dan de benodigde bediening voor het starten en beëindigen van de verbinding.

Technische loggegevens maken zichtbaar of de robot online is en of onderdelen van de software een foutmelding geven. Bevoegde beheerders kunnen deze informatie inzien binnen het daarvoor ingerichte gedeelte.

De robot neemt binnen deze situatie geen zorginhoudelijke beslissingen. De software biedt toegang tot het programma en de beschikbare content, terwijl medewerkers de robot bedienen en bepalen hoe deze binnen de locatie wordt gebruikt.